Wraz ze starzeniem się społeczeństwa coraz więcej lokali będzie przechodzić w ręce kolejnych pokoleń. Szacuje się, że na polski rynek nieruchomości rocznie może trafiać od 80 do 120 tys. mieszkań pochodzących ze spadków. Nie zawsze jednak odziedziczony lokal okaże się wartościowym majątkiem.
Polska jest krajem, w którym własność nieruchomości odgrywa szczególnie dużą rolę. Według danych CBOS z 2025 roku aż 71 proc. badanych mieszkało w lokalach należących do nich lub ich współmałżonków, a kolejne 17 proc. w nieruchomościach rodziców. Jednocześnie seniorzy znacznie częściej niż młodzi mają własne mieszkania, które w przyszłości mogą odziedziczyć ich dzieci i wnuki.
Fala spadków zmieni rynek mieszkaniowy
Skala tego zjawiska może być znacząca. Szacunki portalu RynekPierwotny.pl wskazują, że na rynek może trafiać od 80 do 120 tys. mieszkań rocznie pochodzących ze spadków. Dla porównania, według danych GUS w 2025 roku sprzedano około 250 tys. mieszkań na rynku pierwotnym i wtórnym łącznie. Nie wszystkie odziedziczone lokale zostaną jednak wystawione na sprzedaż. Część spadkobierców zdecyduje się w nich zamieszkać, a inni wybiorą wynajem.
Dziedziczenie nieruchomości może być dla młodych ludzi istotną szansą na poprawę sytuacji mieszkaniowej. Wysokie ceny lokali i wymagania banków sprawiają, że zakup pierwszego mieszkania często wymaga wielu lat oszczędzania. Otrzymany w spadku lokal może pozwolić uniknąć kredytu hipotecznego albo znacząco ograniczyć jego wysokość.
Alternatywą jest sprzedaż nieruchomości i przeznaczenie uzyskanych środków na zakup mieszkania w innym mieście. Pieniądze mogą również posłużyć jako wkład własny, ułatwiając sfinansowanie nieruchomości lepiej dopasowanej do potrzeb spadkobiercy. Kolejną możliwością jest wynajem, który zapewnia dodatkowe dochody i zwiększa podaż lokali dostępnych dla najemców.
Większa liczba mieszkań wystawianych na sprzedaż może również ograniczać presję na wzrost cen. Wpływ tego procesu będzie jednak zależał od lokalizacji, popytu i kondycji lokalnej gospodarki.
Nie każde mieszkanie będzie cennym spadkiem
Największym problemem może okazać się rosnące zróżnicowanie regionalne. W Warszawie, Krakowie czy Wrocławiu dodatkowa podaż prawdopodobnie będzie łatwiejsza do zaabsorbowania dzięki napływowi mieszkańców, aktywnemu rynkowi pracy i rozwiniętemu rynkowi najmu. W takich lokalizacjach dziedziczone nieruchomości mogą zachowywać wysoką wartość, a ich sprzedaż zapewnić spadkobiercom znaczny kapitał.
Inaczej może być w mniejszych miastach i miejscowościach tracących mieszkańców. Jeżeli liczba potencjalnych kupujących i najemców będzie malała, właściciel może być zmuszony do obniżenia ceny, a w skrajnych przypadkach znalezienie nabywcy okaże się bardzo trudne.
Dodatkowym obciążeniem bywają koszty remontu, utrzymania mieszkania i uregulowania jego stanu prawnego. Odziedziczony lokal nie zawsze oznacza więc szybki zysk.
Dziedziczenie pogłębi różnice majątkowe
Fala spadków może przynieść korzyści osobom, których rodziny posiadają nieruchomości w największych ośrodkach. Jednocześnie młodzi pochodzący z mniejszych miejscowości mogą otrzymać mieszkania o znacznie niższej wartości, których sprzedaż będzie trudniejsza.
W dłuższej perspektywie dziedziczenie może zatem zarówno poprawić dostępność mieszkań dla części młodych, jak i utrwalić różnice majątkowe między gospodarstwami domowymi. Dla rynku nieruchomości będzie to kolejny czynnik różnicujący ceny poszczególnych regionów.
