Czym jest wywłaszczenie?

Czym jest wywłaszczenie?

W ustawie o gospodarce nieruchomości znaleźć można pojęcie „wywłaszczenie”. Procedury tej mogą obawiać się właściciele gruntów, gdyż z taką decyzją niewiele mogą zrobić – muszą się podporządkować. Na czym dokładnie polega procedura wywłaszczenia?

Wywłaszczenie polega na tym, że właściciel lub użytkownik wieczysty gruntu zostaje pozbawiony prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Do wywłaszczenia dochodzi, jeśli jest to jedyny sposób na zrealizowanie celów publicznych.

Wywłaszczenie może dotyczyć całej nieruchomości pozostającej w rękach właścicieli prywatnych lub jej części, dokonywane jest na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i musi być uzasadnione interesem publicznym. Z wywłaszczeniem mamy do czynienia zwykle, gdy planowana jest budowa drogi publicznej, drogi rowerowej, linii kolejowej, lotniska i obiektów potrzebnych do jego obsługi, budowa portów i przystani, urządzeń przesyłowych, takich jak sieć energetyczna lub rurociągi, obiektów przeciwpowodziowych lub związanych z obronnością kraju, ochroną pamięci narodowej czy siedlisk przyrody. Może także dotyczyć budowy obiektów użyteczności publicznej jak np. urzędy, szkoły, przedszkola, szpitale, obiekty sportowe, cmentarze. Jeżeli wykonanie planowanej inwestycji nie może zostać zrealizowane w innym miejscu, wówczas sięga się po procedurę wywłaszczenia. Nie zawsze oznacza ono utratę prawa do nieruchomości. Może nastąpić jedynie ograniczenie tego prawa, czyli dotychczasowy właściciel zachowuje grunt, ale nie może na nim budować.

Proces wywłaszczenie obejmuje kilka etapów, a rozpoczyna się od rokowań, które mają na celu zawarcie umowy dotyczącej nabycia praw do danej nieruchomości. Rokowania prowadzi z właścicielem gruntu starosta lub organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeśli to na jej wniosek ma zostać przeprowadzone wywłaszczenie. Na tym etapie właściciel nieruchomości może dostać propozycję zamiany jej na inną. W ciągu dwóch miesięcy od daty zakończenia rokowań rozpoczyna się postępowanie wywłaszczeniowe. Wszczęcie takiego postępowania ujawniane jest księdze wieczystej nieruchomości, następnie strony otrzymują wezwanie na rozprawę administracyjną. Po zakończeniu rozprawy sąd może wydać decyzję o wywłaszczeniu, od której strony mogą odwołać się w ciągu 14 dni od daty doręczenia. Jeśli decyzja zostanie utrzymana, własność nieruchomości przechodzi na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Właścicielom gruntów, które podlegają wywłaszczeniu, przysługuje odszkodowanie. Do tej pory dotyczyło ono jedynie wartości utraconej nieruchomości bez dodatkowych kosztów, które ponieść musiał jej dotychczasowy właściciel związanych np. z przeprowadzką, koniecznością przeniesienie działalności gospodarczej, czy kosztów notarialnych w związku z zakupem nowego mieszkania. 7 czerwca przyjęto jednak nowelizację ustawy, która zmienia zasady przyznawania odszkodowania w przypadku wywłaszczenia. Wysokość odszkodowania ustalana będzie w oparciu o wycenę sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego. Doliczane będzie także dodatkowe 10 proc. wartości utraconej działki, a za utracone budynki znajdujące się na działce lub mieszkanie, przysługiwać będzie dodatkowe 20 proc. wartości rynkowej tych obiektów.

Dodaj komentarz