Dlaczego realizacja programu Mieszkanie Plus nie spełniła założeń?

Dlaczego realizacja programu Mieszkanie Plus nie spełniła założeń?

Z opublikowanego raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że rządowy program Mieszkanie Plus nie został zrealizowany zgodnie z pierwotnymi założeniami. Do końca 2019 roku miano wybudować 100 tys. mieszkań, jednak do użytku trafiło niewiele ponad 15 tys., zaś niespełna 21 tys. nieruchomości ciągle znajdowało się w fazie budowy. Powyższe liczby przedstawione przez organ kontrolny wskazują stan na koniec października 2021 roku. Weryfikacja NIK została przeprowadzona w okresie od kwietnia do września 2021 roku, a jej wynik stał się przedmiotem dyskusji podczas posiedzenia sejmowych komisji infrastruktury oraz samorządu terytorialnego.

Przyczyny niepowodzenia Program Mieszkanie Plus

W opinii NIK program Mieszkanie Plus nie przyniósł oczekiwanych efektów, co w konsekwencji nie wpłynęło w znaczący sposób na poprawę warunków, a także rozwiązanie problemów lokalowych panujących w polskim społeczeństwie. Kontrolerzy NIK wskazali, że głównymi czynnikami, które doprowadziły do niezrealizowania celu są: nieskuteczne i niespójne rozwiązania prawne oraz niekompetencja przy wprowadzaniu aktów wykonawczych. Ponadto w raporcie zwrócono uwagę, że decyzje legislacyjne wdrażane przez następujących po sobie ministrów, a mające na względzie usprawnienie programu, nie doprowadziły do zwiększenia ilości gruntów na rzecz Skarbu Państwa. To w konsekwencji przełożyło się na brak wzrostu dostępności mieszkań wśród obywateli z umiarkowanymi dochodami.

W czasie posiedzenia komisji padło również stwierdzenie, że program Mieszkanie Plus w żaden sposób nie zapewnia dostępu do nieruchomości tym rodzinom, które z uwagi na swoje dochody nie mają zdolności kredytowej na zakup własnego lokum. NIK koreluje ten stan rzeczy z niewystarczającą pomocą publiczną, co wprost wynika z braku przedsięwzięć z zakresu budownictwa społecznego czynszowego, jak i spółdzielczego lokatorskiego, których budowa odpowiedziałaby na potrzeby gospodarstw domowych ze średnimi lub niskimi zarobkami.

Raport NIK nie pozostawia złudzeń — w ciągu ostatnich ośmiu lat nieruchomości przeznaczone na potrzeby obywateli z przeciętnymi i niskimi dochodami stanowiły około 2,5 proc. nowych inwestycji. Okazuje się także, że w 2020 roku do 63 proc. wzrosła liczba respondentów, którzy zadeklarowali problemy mieszkaniowe. Dwa lata wcześniej tj. w 2018 roku liczba ta była o 19 proc. niższa i wynosiła 44 proc. Jest to o tyle istotne, że Narodowy Program Mieszkaniowy do 2030 roku miał zlikwidować kolejki po mieszkania komunalne. Jednak, aby tak się stało, na przestrzeni 10 lat do użytku musiałoby trafić 136 tys. mieszkań. Zatem co roku należałoby wybudować minimum 13,6 tys. lokali w zakresie społecznego budownictwa czynszowego. Tak się jednak nie stało, a 13,5 tys. nieruchomości ze społecznej części zawartej w programie Mieszkanie Plus wzniesiono podczas całego dotychczasowego funkcjonowania tej inicjatywy.

Dodaj komentarz